Concierto económico, referendos vinculantes, 35 horas, SMI al 60% del salario medio, 3% de los presupuestos para vivienda y 7% del PIB en educación.
Programa 2026 · 91 páginas
BNGBloque Nacionalista Galego
Concierto y referéndum fuera del marco; 7% del PIB sin caja.
Resumen ejecutivo
Resumen ejecutivo
Qué propone
Concierto económico con Hacienda gallega propia y traspaso de todas las competencias; referendos vinculantes, incluido el de autodeterminación; jornada de 35 horas, salario mínimo al 60% del salario medio y jubilación a los 65; topes al alquiler y 3% de los presupuestos para vivienda pública; impuestos más progresivos y permanentes a banca, energéticas y grandes fortunas; sanidad y educación solo públicas, con el 7% del PIB en educación; leyes contra la violencia machista; control gallego de la energía; oficialidad del gallego; salida de la OTAN.
¿Se puede hacer?
- Concierto económico para Galicia: no cabe por ley ordinaria. El régimen foral está reconocido para País Vasco y Navarra; extenderlo a Galicia exige reforma constitucional. Es la medida estrella y es, hoy, jurídicamente imposible.
- Referéndum de autodeterminación: tampoco cabe en la Constitución; exigiría reforma y acuerdo.
- Sanidad y educación solo públicas: es posible por ley, pero choca con la red concertada existente y con compromisos adquiridos; no es una medida de un día.
- Salida de la OTAN: es posible denunciar el Tratado, pero es una decisión de política exterior de enorme coste y no se hace por ley ordinaria.
- 7% del PIB en educación: España gasta alrededor del 4,5% del PIB; pasar al 7% supone unos 40.000 millones más al año. El programa no explica de dónde salen.
Falsedades, medias verdades y promesas incumplibles
- "Concierto económico para Galicia": jurídicamente no es una medida disponible; exige reforma constitucional. Presentarlo como un traspaso más es falso.
- "7% del PIB en educación": no es falso como objetivo, pero implica duplicar casi el esfuerzo actual y no tiene financiación.
- "Salida de la OTAN": es posible, pero no es una medida ordinaria; afecta a la defensa colectiva y a la posición internacional de España.
Contradicciones
- Más gasto social y educativo y, a la vez, impuestos que no se detallan.
- Sanidad y educación solo públicas frente a la realidad de la concertada.
- Salida de la OTAN y pertenencia a la UE: no es una contradicción formal, pero sí una posición geopolítica que el programa no desarrolla.
Lo que sí es razonable
La defensa del gallego, el control de la energía, la vivienda pública, la sanidad y la educación públicas y la política de cuidados son áreas legítimas. Varias medidas son viables; las dos principales, no.
Veredicto
33/100. Programa coherente en lo social y lo territorial, pero con dos imposibilidades legales (concierto y referéndum) y una factura educativa faraónica. Es más un programa de país que un plan de gobierno ejecutable.
En profundidad
El programa, medida a medida
El BNG presenta 91 páginas y un programa coherente en lo social y lo territorial. Su núcleo viable es amplio: lengua, sanidad, educación, vivienda, energía y sector primario. El problema son dos medidas estrella que no caben en la Constitución —concierto económico y referéndum— y una factura educativa faraónica.
Citas: página exacta del PDF y fragmento textual en las medidas revisadas. Las que faltan se irán incorporando en la siguiente pasada.
Educación al 7%: 40.000 M€/año. Sanidad, vivienda y cuidados: miles de millones. Los impuestos no cubren la suma.
Concierto económico y referéndum de autodeterminación: reforma constitucional. Salida de la OTAN: decisión de política exterior.
Concierto como traspaso ordinario; 7% del PIB sin financiación; salida de la OTAN sin coste.
Lengua, sanidad y educación públicas, vivienda, energía, sector primario y cuidados.
100 días: ley de vivienda y lengua. Año 1: presupuestos y energía. Legislatura: reformas estatutarias y concierto.
1. Las medidas que importan
| Área | Propuesta | Valoración | Por qué |
|---|---|---|---|
| Territorio | Concierto económico con Hacienda gallega propia y traspaso de todas las competencias.Programa, p. 8 · ver PDFVer cita textualPor iso, no camiño de ir afondando na capacidade de decisión de Galiza, defendemos: Un novo modelo de financiamento baseado no concerto económico e na bilateralidade co Estado. Trátase de que Galiza recade todos os impostos e teña capacidade para decidir como os inviste, na perspectiva de poder desenvolver políticas sociais, de desenvolvemento económico autocentrado e de blindaxe de servizos públicos universais e de calidade. Impulsar, no inmediato, a revisión do modelo de | No viable | El régimen foral está reconocido para País Vasco y Navarra; extenderlo a Galicia exige reforma constitucional. |
| Territorio | Referendos vinculantes, incluido el de autodeterminación.Programa, p. 32 · ver PDFVer cita textualNeste sentido, promoveremos e apoiaremos as mudanzas legais precisas que posibilitaren a convocatoria de referendos vinculantes en asuntos de interese, incluído o dereito de autodeterminación, así como a participación social na planificación e na xestión dos fondos públicos. Denunciar e revogar o Concordato coa Igrexa católica e, nomeadamente, os Acordos vixentes coa Santa Sé, para avanzar nun Estado verdadeiramente laico. Isto suporá a eliminación do | No viable | No cabe en la Constitución; exige reforma y acuerdo. |
| Trabajo | Jornada de 35 horas sin reducción salarial y horizonte de 32.Programa, p. 15 · ver PDFVer cita textualPromover a implantación da xornada laboral de 35 horas semanais sen redución salarial, e avanzar no horizonte da xornada de 32 horas semanais en 4 xornadas. Incrementar o Salario Mínimo Interprofesional até o situar no 60 % do salario medio, tal e como fixa a Carta Social Europea conforme aos datos do EUROSTAT. Prohibir expresamente que o SMI sexa compensábel ou absorbíbel por outros DEREITO A | Condicionada | Cabe en la ley; el coste empresarial no se cuantifica. |
| Trabajo | SMI al 60% del salario medio.Programa, p. 15 · ver PDFVer cita textualIncrementar o Salario Mínimo Interprofesional até o situar no 60 % do salario medio, tal e como fixa a Carta Social Europea conforme aos datos do EUROSTAT. Prohibir expresamente que o SMI sexa compensábel ou absorbíbel por outros DEREITO A UNHA VIDA DIGNA · 15 | Condicionada | Es posible por ley; el efecto sobre empleo y precios depende del contexto. |
| Pensiones | Jubilación a los 65 y pensiones mínimas.Programa, p. 18 · ver PDFVer cita textualGalego defende o traspaso a Galiza das competencias correspondentes ao réxime da Seguridade Social para garantir unhas pensións dignas para toda a poboación en idade de xubilación. Entre tanto isto non acontece, traballamos para asegurar o sistema público de pensións e mellorar as condicións e a calidade de vida das e dos pensionistas presentes e futuros. Debemos ter en conta que as pensionistas e os pensionistas galegos continúan a percibir as segundas pensións máis baixas do Estado –só por detrás de Extremadura-- | Condicionada | Cabe en la ley; el coste no está financiado. |
| Vivienda | 3% de los presupuestos para vivienda pública y topes al alquiler.Programa, p. 12 · ver PDFVer cita textualPara protexer a función social da vivenda, combater a especulación e asegurar o dereito a unha vivenda digna e accesible para todas as p | Condicionada | Cabe en la ley; el 3% es ambicioso y depende de los presupuestos. |
| Fiscalidad | Impuestos más progresivos y permanentes a banca, energéticas y grandes fortunas.Programa, p. 43 · ver PDFVer cita textual4. A ECONOMÍA AO SERVIZO DAS MAIORÍAS SOCIAIS 4.1. POR UNHA NOVA FISCALIDADE Existe unha penalización fiscal das rendas do traballo fronte ás do capital. Por iso, en tanto non acadarmos un modelo de financiamento adecuado para o noso país que nos capacite para regular e recadar todos os impostos, defendemos promover reformas na lexislación estatal para lograr un incremento da progresividade na tributación dos rendementos do capital | Viable | Cabe en la ley; la recaudación no cubre todo el gasto. |
| Sanidad | Sanidad 100% pública y refuerzo de atención primaria.Programa, p. 36 · ver PDFVer cita textualProgramas específicos de financiamento de transporte universitario. 3.2. SANIDADE A situación da sanidade pública é un dos primeiros temas de preocupación para a poboación galega; algo máis que xustificado, xa que o seu deterioro non fai máis que aumentar. A situación non pode máis que cualificarse de alarma sanitaria, na que as persoas máis vulnerábeis son as máis afectadas. DEREITO A UNS SERVIZOS PÚBLICOS DE CALIDADE | Viable | Cabe en la ley; la concertada y los conciertos son el debate. |
| Educación | Educación al 7% del PIB y 100% pública.Programa, p. 35 · ver PDFVer cita textualDotar o sistema educativo de maiores niveis de calidade, apostando polo crecemento dos orzamentos destinados á educación até lle dedicar, como mínimo, 7% do PIB. Defender unha reforma da Lei orgánica do Sistema Universitario (LOSU) que defina claramente o modelo de universidade pública e permita exercer todas as competencias no ámbito galego mediante unha lei propia que evite a privatización do SUG e que permita a plena competencia para regular os plans de estudo das ensinanzas universitarias, ac | No viable | Pasar del 4,5% al 7% supone unos 40.000 M€/año; no hay financiación. |
| Lengua | Oficialidad y promoción del gallego.Programa, p. 71 · ver PDFVer cita textual7. LINGUA E CULTURA A plena normalización da nosa lingua é un obxectivo prioritario e que debe ser asumido como tal por todas as Administracións públicas e polo conxunto da nosa sociedade. Porén, a Administración do Estado é unha fonte permanente de trabas e de obstáculos para o uso do galego con normalidade e para o respecto dos dereitos lingüísticos de galegas e dos ga | Viable | Cabe en el estatuto y en la ley; el desarrollo es gradual. |
| Energía | Control público de la energía y tarifa gallega.Programa, p. 53 · ver PDFVer cita textualGaliza ten en materia de enerxía unha posición estratéxica. Por unha banda, foinos adxudicado desde hai décadas un papel produtor e estamos xa especializados na xeración de electricidade. Por outra banda, temos un recurso renovábel moi potente, principalmente a través do vento, das horas de sol e da auga. Porén, nos momentos de cambio emerxen e operan os intereses das gran | Condicionada | Cabe en la ley; el control público exige inversión y encaje europeo. |
| OTAN | Salida de la OTAN.Programa, p. 89 · ver PDFVer cita textualA nosa loita política tamén traballa para mudar a globalización en favor dunha relación en pé de igualdade entre nacións, ademais de para converter o noso país nun actor que a nivel internacional | No viable | Es posible denunciar el Tratado, pero es una decisión de política exterior de enorme coste. |
| Rural | Apoyo al campo, la pesca y el sector primario.Programa, p. 47 · ver PDFVer cita textualMinguou a capacidade produtiva do sector primario que é a orixe da fixación da poboación e o emprego xerado no rural, que se baleira a grande velocidade mudando a estrutura demográfica galega. Non entanto, dende o BNG acreditamos no futuro do noso agro, tendo como orixe do seu crecemento o reforzo das nosas producións tanto alimentarias coma forestais, con modelos que respecten e a | Viable | Cabe en la PAC y en las competencias autonómicas. |
| Industria | Política industrial y de innovación.Programa, p. 46 · ver PDFVer cita textualO Estado debe facilitar todos os medios económicos e normativos para que a Xunta de Galiza conte cos recursos necesarios para acometer un Plan de Industrialización que inclúa, entre os seus obxectivos, o reequilibrio territorial, e que atenda priori | Viable | Cabe en el presupuesto y en la UE; depende de la ejecución. |
| Transporte | Tren público, cercanías y movilidad.Programa, p. 60 · ver PDFVer cita textual5. INFRAESTRUTURAS PÚBLICAS E ORDENACIÓN TERRITORIAL Galiza arrastra un déficit histórico en materia de infraestruturas, o que supón menos vertebración territorial, menos seguridade e menos servizos. Por iso, o BNG exixirá ao Goberno do Estado acometer os investimentos necesarios para levar adiante unha máis que necesaria modernización en materia de transportes e mobilid | Viable | Cabe en el presupuesto y en las competencias. |
| Cuidados | Ley de dependencia y cuidados.Programa, p. 40 · ver PDFVer cita textual3.3. PERSOAS MAIORES, PERSOAS EN SITUACIÓN DE DEPENDENCIAE PERSOAS CON DISCAPACIDADE As competencias en materia de coidados e benestar son da Xunta de Galiza, porén, o Goberno español ten a obriga de financiar o Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia (SAAD). Neste senso, a reforma aprobada en 2026 das leis de dependencia e de discapacidade obriga –de maneira explícita-- a Administra | Viable | Cabe en la ley; la financiación es el reto. |
| Renta | Renta mínima gallega.Programa, p. 21 · ver PDFVer cita textualA taxa de pobreza aumenta e pasa do 14,2% en 2024 ao 16% en 2025, é dicir, máis de 434.000 persoas, das cales o 16,2%, 228.000 son mulleres e o 15,8%, 206.000 son homes. En canto á poboación pensionista, 361.800 galeg | Condicionada | Cabe en la ley; el coste depende de la cobertura. |
| Derechos | Feminismo, LGTBI y memoria.Programa, p. 29 · ver PDFVer cita textualEnvellecemento digno e sen LGBTfobia, con plans formativos específicos destinados aos profesionais do sector sociosanitario das residencias de terceira idade. Loita contra os delitos de odio, garantindo unha correcta estatística e a promoción de medidas encamiñadas a erradicaren a discriminación. Promoción de medidas positivas para a inclusión laboral e social das persoas trans | Viable | Cabe en la ley y en el presupuesto. |
Se analizan las 18 medidas que definen el programa y las que más condicionan su viabilidad. El resto del articulado está en el PDF enlazado.
Otras medidas del programa
- Reforma de la administración estatal en Galicia.
- Plan de vivienda pública y rehabilitación.
- Política de montes, litoral y medio marino.
- Soberanía digital y datos.
- Cooperación y solidaridad internacional.
2. El dinero
| Concepto | Importe | Nota |
|---|---|---|
| Educación al 7% del PIB | 40.000 M€/año | Diferencia respecto al gasto actual. |
| Vivienda al 3% de los presupuestos | 2.000-3.000 M€/año | Depende del presupuesto autonómico y estatal. |
| Sanidad y cuidados | 3.000-6.000 M€/año | Refuerzos y dependencia. |
| 35 horas | Coste empresarial no cuantificado | Puede equivaler a un 10-15% más de coste laboral. |
| Impuestos a banca y energéticas | 1.000-2.000 M€/año | No cubre el gasto nuevo. |
3. El encaje legal
| Medida | Qué exige | Viabilidad | Por qué |
|---|---|---|---|
| Concierto económico | Reforma constitucional | No viable | No cabe por ley ordinaria. |
| Referéndum de autodeterminación | Reforma constitucional | No viable | No cabe en el marco vigente. |
| Salida de la OTAN | Decisión de política exterior y Parlamento | No viable | Es posible, pero no es una medida ordinaria ni gratuita. |
| Educación al 7% | Ley y presupuestos | Condicionada | Cabe, pero exige financiación. |
| Sanidad y educación públicas | Ley y conciertos | Condicionada | Cabe, pero choca con la red concertada existente. |
4. Promesas que no se sostienen
Falso
Concierto económico para Galicia
Jurídicamente no es una medida disponible; exige reforma constitucional.
Sin financiación
7% del PIB en educación
Implica casi duplicar el esfuerzo actual y no tiene financiación.
Condicionada
Salida de la OTAN
Es posible, pero no es una medida ordinaria; afecta a la defensa colectiva.
Contradicción
Más autogobierno y más financiación
Las dos cosas pueden ser compatibles, pero el programa no explica cómo.
5. Contradicciones
- Más gasto social y educativo y, a la vez, impuestos que no se detallan.
- Sanidad y educación solo públicas frente a la realidad de la concertada.
- Salida de la OTAN y pertenencia a la UE: no es una contradicción formal, pero sí una posición geopolítica que no se desarrolla.
- Concierto y referéndum como medidas de gobierno cuando exigen reforma constitucional.
6. Lo que sí se puede hacer
- Lengua, sanidad y educación públicas.
- Vivienda, energía y sector primario.
- Cuidados y renta mínima.
- Tren público y política industrial.
7. Veredicto
33/100. Programa coherente en lo social y lo territorial, pero con dos imposibilidades legales (concierto y referéndum) y una factura educativa faraónica. Es más un programa de país que un plan de gobierno ejecutable. Su núcleo de servicios públicos y lengua es real; las dos medidas estrella no.
Fuentes y lecturas
Cómo citar: Análisis 29-N (2026), «BNG», https://analisis-programa-29n.pages.dev/partido-bng.